Nền tảng cho ôn luyện thi đại học môn Hóa Học

Cùng đọc thật kĩ nội dung tư vấn của thầy Vũ Khắc Ngọc sau đây để Bạn biết được đâu là những kiến thức cơ bản môn Hoá, học thế nào cho hiệu quả và khoá KIT-1 môn Hoá được thiết kế như thế nào?

Chào các em,

Hóa học là một môn học thú vị và có những đặc thù riêng. Khác với Toán, Lý, Sinh… có thể tách riêng từng phần kiến thức để học và ôn tập (ví dụ Lượng giác – Hình không gian – Số phức – Tổ hợp - … về cơ bản là không liên quan tới nhau, hay Sinh thái – Di truyền – Tiến hóa… về cơ bản là không liên quan đến nhau), nhờ đó, các em có thể chủ động lựa chọn “học kỹ phần này, bỏ qua phần kia” để kiếm điểm một cách chắc chắn trong đề thi, sao cho phù hợp với mục tiêu của mình. Trong môn Hóa, sự phân chia chỉ rõ ràng giữa Hữu cơ và Vô cơ, còn lại, nhìn chung các kiến thức đều có tính liên thông chặt chẽ với nhau thành một hệ thống hoàn chỉnh. Vì vậy, các em khó có thể bỏ đi phần kiến thức nào trong quá trình ôn tập. Một trong những khác biệt nữa là ở môn Hóa, mọi kiến thức đều có thể được đưa vào trong đề thi, từ những vấn đề nhỏ nhặt nhất trong sách giáo khoa như cấu tạo, ứng dụng, … và bao gồm cả kiến thức của lớp 10 và 11 (chứ không chỉ tập trung trong chương trình lớp 12 như các môn khác). Sự phân hóa trong đề thi môn Hóa cũng đầy tính “bất ngờ”, câu hỏi khó của đề thi có thể rơi vào bất cứ phần nào và thay đổi qua từng năm (chứ không rõ ràng như câu Bất đẳng thức của đề thi môn Toán). Chính vì lý do đó mà môn Hóa dễ mang lại cảm giác “vừa dài, vừa rộng, vừa sâu” và làm nản lòng không ít bạn, đặc biệt là những bạn vốn không có ý thức theo đuổi môn Hóa ngay từ đầu do tới lớp 12 mới quyết định Trường và Khối thi, hoặc chuyển từ khối khác sang khối A, B, …

Nhờ nắm bắt được những đặc thù đó của môn học và thực trạng học Hóa của phần đông học sinh, thầy luôn cố gắng thiết kế chương trình Luyện thi và định hình phong cách giảng dạy sao cho thật Khoa học và Hệ thống nhưng vẫn thật “nhẹ” và dễ hiểu để bạn nào cũng có thể tiếp thu được. Khóa học LTĐH môn Hóa KIT-1 của thầy tại Hocmai.vn đã được xây dựng, liên tục hoàn thiện trong hơn 2 năm vừa qua và nhận được sự quan tâm của rất nhiều bạn học sinh. Thông qua đánh giá thực tế của những anh chị đã theo học khóa học này những năm trước, có thể thấy khóa học có thể phù hợp với rất nhiều đối tượng học sinh, từ những bạn “mất gốc” về kiến thức cho tới những bạn học sinh Khá, Giỏi và đặt mục tiêu 9-10 điểm thi ĐH môn Hóa.

Sự khác biệt lớn nhất trong cách xây dựng chương trình Luyện thi của thầy là rất chú trọng tới việc trang bị các Kiến thức nền tảng về Hữu cơ và Vô cơ ngay từ đầu Khóa học. Đây là những kiến thức đặc biệt quan trọng, mang tính quy luật chung, bao quát, giúp các em dễ dàng hơn trong việc học các nhóm nguyên tố (Vô cơ) và hợp chất (Hữu cơ) sau này. Ví dụ:

1, Học xong bài “Bảng tuần hoàn các nguyên tố Hóa học”, các em sẽ nắm bắt được các quy luật như:
Axit có oxi của cùng 1 nguyên tố phi kim thì: càng nhiều oxi tính axit càng mạnh. Do đó: HClO < HClO2 < HClO3 < HClO4, H2SO3 < H2SO4, HNO2 < HNO3, …
Axit không có oxi của phi kim thì: từ trái sang phải (cùng chu kỳ) và từ trên xuống dưới (cùng phân nhóm chính) trong bảng tuần hoàn, tính axit tăng dần. D/o đó: NH3 < H2O < HF, H2S < HCl, HF << HCl < HBr < HI, H2O < H2S, ...…và rất nhiều quy luật chung nữa mà nhóm nguyên tố nào cũng nghiệm đúng. Khi đã nắm vững được các quy luật này rồi thì việc học các nhóm nguyên tố từ IA – VIIA sẽ trở nên rất nhẹ nhàng và dễ dàng.

2, Học xong bài “Độ bất bão hòa và ứng dụng”, các em sẽ biết cách
Xây dựng công thức tổng quát dãy đồng đẳng
Tìm CTPT từ CTĐGN
Biện luận CTCT từ CTPT… của bất cứ nhóm hợp chất hữu cơ nào.

3, Học xong bài "Đếm và tính nhanh đồng phân" các em “gần như” có thể làm được bất kể bài tập xác định số đồng phân trong đề thi.

4, Học xong bài “Các phương pháp giải toán đặc trưng của Hóa học hữu cơ” các em “gần như” có được tất cả các kỹ năng cần thiết để giải các bài toán Hữu cơ điển hình. (Nếu bạn nào đã từng xem clip chữa đề thi khối A 2013 của thầy thì sẽ thấy là hầu như tất cả những bài khó nhất trong đề thi đều có thể giải được chỉ bằng các phương pháp trong bài giảng đó)

Nói không ngoa thì một số bạn có năng lực tự học tốt và đủ xuất sắc thì hoàn toàn có thể “tự học” các kiến thức còn lại sau khi đã nắm được các Nền tảng này mà không cần thầy hướng dẫn.

Chính vì vai trò và tầm quan trọng của các Kiến thức nền tảng này mà thầy chọn nó làm “chủ đề chính” trong buổi giao lưu đầu tiên với các em trong năm nay bên cạnh các vấn đề khác liên quan tới Khóa học và cách học môn Hóa.

Do số lượng gửi về tương đối lớn, sáng nay thầy xin chọn lọc một số câu hỏi điển hình để tư vấn cho các em.


XEM NỘI DUNG TƯ VẤN CỦA THẦY NGỌC QUA FACEBOOK TẠI ĐÂY



Em không biết phải học hóa hữu cơ từ đâu, học như thế nào? Em học nhưng không thấy vào đầu tí nào từ công thức phân tử, đồng phân rồi gọi tên em cũng không biết làm? (Nguyễn Thị Thu)

Em chào thầy, em vừa thi đại học năm nay và chỉ được 3 điểm môn Hoá. Em thấy môn Hoá cực khó phần hữu cơ. Em dự định sang năm thi lại thì cần phải bắt đầu từ đâu. Thầy có thể hướng dẫn cho em những tài liệu tham khảo hữu ích không ạ? (Nguyễn Văn Long)

Em đang học lớp 12 nhưng kiến thức căn bản của em về Hoá vô cơ hay những phần Hữu cơ 11 em đều bị “mất”. Vậy làm cách nào để lấy lại những kiến thức đó? (Phạm Anh Nguyễn)

Trình độ Hoá làm đề đại học của em bây giờ chỉ được 2 điểm thôi, thầy có thể chỉ cho em cách học để cuối năm em đạt được 7-8 điểm Hoá không ạ? (Nguyễn Trường)

Em là một học sinh yếu môn hóa, gần như mất gốc kiến thức từ cuối năm lớp 11 đặc biệt là phần hóa học hữu cơ. Trong quá trình học Hoá điều khó khăn nhất với em là không thể suy luận được các phản ứng, lượng chất, cách tìm nhanh các công thức cấu tạo, số đồng phân. Em bắt đầu học lại Hoá và cảm thấy rất khó khăn. Mong thầy có thể góp ý cho em phương pháp tư duy để học tốt môn Hoá. (Nguyễn Văn Huynh)

Em bị mất gốc môn Hóa hoàn toàn và giờ không biết phải bắt đầu từ đâu và như thế nào từ đâu để năm nay e đủ tự tin để đi thi, mong thầy tư vấn phương pháp học hiệu quả? (Trương Thị Hoài Linh)

Trước đây khi học lớp 9 em có được giải Nhất huyện môn Hoá học nhưng khi lên lớp 10, 11 em không tiếp thu được những bài giảng ở trên lớp. Chính vì thế em bị hổng kiến thức Hoá (đặc biệt là Hoá hữu cơ). Em không biết mình phải học từ đâu và học như thế nào? (Thái Thị Như Quỳnh)

Chào các em, như thầy đã phân tích ở trên, môn Hóa là môn học rất “có tính hệ thống” về mặt kiến thức, do đó, nếu các em bị “mất gốc” thì cần lấy lại “kiến thức gốc”. Hãy bắt đầu từ những kiến thức nền tảng nhất, mất gốc ở đâu thì lấy lại gốc từ đó.

Khóa học LTĐH KIT-1 trên Hocmai.vn của thầy được thiết kế rất khoa học và theo kiểu “từ gốc đến ngọn”, do đó, các em có thể tham khảo lộ trình xuất bản bài giảng của Khóa học làm cơ sở để xây dựng kế hoạch ôn tập cho mình. Dù cho em không đăng ký khóa LTĐH mà tự học hoặc đi học Luyện thi ở đâu đó khác thì thầy tin rằng trình tự bài giảng mà khóa học vạch ra vẫn rất có giá trị tham khảo đối với các em.

Dĩ nhiên, việc lấy lại gốc là không hề dễ dàng, đòi hỏi các em vừa phải có niềm tin, vừa phải kiên nhẫn, kiên trì với bản thân, vừa phải chăm chỉ, nghiêm túc, … thì mới thực hiện có hiệu quả và đi đến cái đích cuối cùng được. Bên cạnh việc theo dõi chăm chỉ các bài trong khóa, các em còn cần chủ động xem thêm các nội dung các kiến thức khác mà bản thân mình còn thấy “chưa ổn” bằng cách đọc thêm SGK và các sách tham khảo khác. Với những bài đã học mà vẫn thấy “chưa ổn” thì phải xem đi xem lại nhiều lần (ưu điểm của học online là các em được xem đi xem lại tới 10 lần – điều mà đi học offline không thể có), sau khi xem xong thì phải “làm hết” bài tập tự luyện sao cho thật nhuần nhuyễn mới thôi. Ngoài ra, em có thể mang các vấn đề còn vướng mắc của mình đi trao đổi thêm với bạn bè và các thầy cô giáo khác trên trường/lớp, facebook, diễn đàn, …


Thầy ơi cho hỏi là với khóa học KIT-1 thì bao giờ thầy trò mình có thể luyện đề? (Nguyễn Hoàng Lai)

Thưa thầy, em có dự định bắt đầu từ bây giờ học khóa học Luyện thi đại học KIT-1, nhưng thấy kiến thức trải dài đến tận tháng 5, mà trong khi đó ở chỗ em các thầy cô giáo dạy thêm đã dạy hết chương trình hữu cơ và bắt đầu học chương kim loại. Em sợ là nếu học theo chương trình của thấy như khóa trên thì kĩ năng làm đề sẽ yếu, và liệu bắt đầu từ bây giờ học khóa KIT-1 thì có kịp không? (Lê Xuân Tùng)

Tại sao bài giảng của khóa học LTĐH KIT lại ra bài giảng rất chậm hơn so với các môn khác? Đây là do thầy gửi bài chậm hay là do phía hocmai.vn đăng bài chậm? (vì e thấy nhiều bài học dù đã qua ngày đăng nhưng vẫn chưa có link) (Lê Thị Kim Dung)

Em đang học khóa của thầy nhưng phần Hóa hữu cơ trên lớp giờ đang chạy phần Cacbohidrat và Amino axit, vì thế em mong thầy nên dạy phần này trước để tụi em học song song trên lớp và tại Hocmai.vn. (Hoàng Quốc Du)

Chào em, ôn thi Đại học là một quá trình rèn luyện công phu và phải có “chiến lược và chiến thuật” phù hợp với từng thời điểm, không được phép nóng vội. Điều quan trọng nhất là làm sao cho “điểm rơi về mặt phong độ” phải đúng vào ngày thi. Rất nhiều bạn học sinh (học offline) mà thầy biết đã học xong toàn bộ chương trình 12 ngay từ hè này rồi. Các bạn cứ nghĩ như vậy là tốt nhưng thực ra lại hết sức sai lầm.

Việc học xong sớm chương trình 1 cách nóng vội khiến cho các bạn dễ rơi vào trạng thái “cái gì cũng biết nhưng thực ra chẳng biết gì cả” – tình trạng tương tự với các bạn lớp 13, và dễ bị mất phương hướng khi ôn tập, do cái gì cũng đã học qua, xem qua nhưng thực ra chỉ là “biết” 1 cách hời hợt mà chưa thực sự “hiểu” nó 1 cách sâu sắc. Những bạn học hết chương trình 12 ở thời điểm này mà thầy biết, khi cho làm 1 số bài tập khá cơ bản và được nhặt ngẫu nhiên từ các phần/bài khác nhau hầu hết đều không làm tốt nhưng cho về ôn lại thì không biết bắt đầu từ đâu.

Khi thiết kế Khóa học, thầy phải “giữ nhịp” làm sao cho nội dung của Khóa học không được vượt quá nhanh so với chương trình trên lớp để tránh tình trạng “trên lớp học 1 đằng, về nhà học 1 nẻo”, như thế các em sẽ khó có thể chuyên tâm cho việc học cả trên lớp, cả với khóa học của thầy. Thậm chí, do đề cao việc xây dựng lại “nền tảng” nên trong một số giai đoạn đầu của Khóa học, chương trình của khóa LTĐH có thể hơi chậm hơn so với chương trình trên lớp nhưng điều đó là cần thiết. Các em cần lưu ý rằng cái đích cuối cùng của chúng ta là kỳ thi Đại học và Khóa học được xây dựng để ta vượt qua kỳ thi đó 1 cách tốt nhất chứ không phải là để đối phó với các kỳ kiểm tra trên lớp, em có “12 năm học sinh giỏi toàn diện” mà thi trượt ĐH thì việc học cũng trở thành vô giá trị.

Về thời điểm Luyện đề, theo kế hoạch thì chúng ta sẽ bắt đầu từ khoảng tháng 1/2014. Nếu đối chiếu với khóa LTĐH thì ở thời điểm đó, chúng ta hầu như đã học xong toàn bộ kiến thức của chương trình rồi (Hữu cơ hết và Vô cơ chỉ còn thiếu phần Phi kim), vì vậy, việc Luyện đề là hoàn toàn có thể thực hiện được. Những bài còn lại trong khóa LTĐH là những bài có tính chất Tổng kết – Ôn tập – Mở rộng – Nâng cao, đều rất quan trọng nhưng không có nghĩa là chưa học xong các bài đó thì chưa Luyện đề được.

Các em nên nhớ rằng Luyện đề không có nghĩa là đã “kết thúc” xong việc học và tích lũy kiến thức mà việc Luyện đề và LTĐH vẫn cần được tiến hành song song. Nếu có phần kiến thức nào đó trong khóa LTĐH chúng ta chưa học xong, nó sẽ phản ánh ngay vào kết quả Luyện đề và điều đó rất có giá trị, qua đó ta sẽ vừa thấy được giá trị của khóa Luyện đề là giúp phát hiện lỗ hổng về kiến thức, vừa hiểu được giá trị của khóa LTĐH là giúp bù đắp kiến thức đó.

Tiêu chí của Khóa học LTĐH là “học tới đâu phải chắc ngay tới đó” nên với mỗi bài giảng, thầy đều muốn các em theo dõi thật kỹ và làm thật đầy đủ các bài tập tự luyện của bài đó rồi mới chuyển sang bài mới. Với mật độ xuất bản 2 ngày/bài như hiện nay, thầy nghĩ là khó có thể đẩy nhanh hơn nữa, tuy nhiên, thầy sẽ cùng với Hocmai.vn rà soát lại thật kỹ hơn nữa để có thể đẩy nhanh tiến độ hơn ngay khi có thể.


Năm nay em đã là học sinh lớp 13 rồi. Năm ngoái em có thi ĐH nhưng chưa đạt được ước mơ của mình nên năm nay em muốn quyết tâm thử sức 1 lần nữa. Nhưng vấn đề là em không biết nên bắt đầu từ đâu để học lại môn hoá cho thật chắc do em yếu môn này nhât. Vì vậy em có vấn đề muốn hỏi thầy như sau: Em nên ôn hữu cơ, vô cơ hay đại cương trước và cách phân bổ thời gian cho từng phần như thế nào? (hiện giờ chỉ còn 9 tháng nữa là đến kì thi rồi) (Bùi Ngọc Khánh Vy)

Về lịch trình ôn tập, tốt nhất là em nên tin tưởng theo sự sắp xếp trong khóa học của thầy, ưu tiên các kiến thức Nền tảng của Hữu cơ và Vô cơ (chính là Đại cương) trước, sau đó, hãy duy trì việc học song song Hữu cơ và Vô cơ.

Rất nhiều bạn do cả nửa cuối năm lớp 11 trên lớp chỉ học Hữu cơ nên kiến thức Vô cơ quên nhiều và sinh ra tâm lý “ngại” học Vô cơ, cứ lần nữa và muốn “để dành” học Vô cơ sau. Điều này là rất sai lầm. Kinh nghiệm của thầy cho thấy là nếu cứ học theo cách đó thì tới khi học xong Hữu cơ, Vô cơ của em càng “mất gốc” và ngược lại, sau khi học xong Vô cơ thì Hữu cơ cũng quên sạch.

Đó là lý do vì sao khóa học phải sắp xếp song song Hữu cơ và Vô cơ.


Em năm nay học lớp 11, em biết câu hỏi này sẽ làm thầy hơi buồn tí nhưng theo cảm nhận của em thì đề Hoá 2 năm gần đây khá là dễ và Vật lí thì rất khó, còn Toán thì có BĐT, thầy có thể dự đoán xem cấu trúc đề thi Hoá 2 năm nữa (dành cho 97 ) có khó không vì em định đầu tư Toán và Vật Lí nhiều hơn Hoá một chút, em xin cảm ơn thầy. (Hoàng Việt Tuấn)

Thưa thầy, có phải đề thi đại học khối A năm 2014 môn hóa cũng dễ như năm 2013 phải không ạ? (Trần Tiến Cao)

Đề thi khối A năm nay khá "lành", liệu đây có phải là xu hướng cho đề hoá Khối A năm sau không thầy? (Nguyễn Quang)

Đúng là năm 2013 đề thi ĐH đã có hiện tượng “dễ một cách đột biến”. Tuy nhiên, nó có phản ánh xu hướng ra đề mới hay không thì còn cần được thời gian kiểm chứng. Nhìn chung, trong suốt giai đoạn 2007-2012, đề thi ĐH môn Hóa luôn trong trạng thái “khó dần đều”, đỉnh điểm là đề 2011và 2012, do đó, khi nó trở nên “dễ bất thường” người ta dễ sinh ra tâm lý nghi ngại với nó.

Thực tế thì đề thi có năm dễ, có năm khó là chuyện rất bình thường, tùy thuộc vào quan điểm chỉ đạo của Bộ Giáo dục theo thực tế tuyển sinh từng năm và theo tương quan giữa các môn học với nhau. Trong cùng 1 năm, đề thi giữa các môn thường có sự bù trừ, nếu Toán – Lý khó thì Hóa có thể dễ và ngược lại. Không ai dám chắc rằng năm nay đề dễ thì năm sau cũng vẫn thế.

Do đó, tinh thần chung của Khóa học mà thầy xây dựng là lấy đề năm 2011 và 2012 (những năm khó nhất cho tới giờ) làm chuẩn mực. Chỉ cần thực hiện được tốt các mục tiêu mà Khóa học đã đặt ra thì sự chủ động sẽ hoàn toàn nằm trong tay các em, dù đề dễ hay đề khó chúng ta sẽ vẫn đều có kết quả tốt.

Chúc các em học tập thật tốt!